Wielkanocny Poniedziałek z krajobrazami Słowacji

Kamenica, Lipany, Sabinov, Słowacja 4 kwietnia 2026r.

Przepiękne i malownicze są tereny Słowacji. Urokliwe wzniesienia, góry, pola, łąki. Krajobrazy, które na długo pozostaną w pamięci. Mnóstwo zamków, kryjących w sobie wiele tajemnic. Żywa, wręcz dziewicza przyroda ze wschodami i zachodami słońca. Cisza, spokój. To wszystko co można zobaczyć i poczuć podróżując po kraju graniczącym z Polską.

Przekraczając granicę w Leluchowie od strony polskiej można, skierować się w różne strony Słowacji. Do Bardejowa, Koszyc czy do Popradu. Każdy kierunek to spotkanie z niesamowitymi krajobrazami, spokojna jazda samochodem, jednym słowem odpoczynek, relaks oraz niesamowite doznania widokowe.

Tym razem wybraną trasą była droga do Koszyc poprzez Kamenice, gdzie można zobaczyć Śpiącego Mnicha oraz zamek jak również malownicze miasta: Lipany i Sabinov. Wszędzie można było dostrzec wielkanocne klimaty. Słowacy bardzo kultywują regionalne obrzędy i narodowe święta.

Regionalna muzyka Słowacji

*****

Śpiący Mnich

Śpiący Mnich, znany również jako Spiací mních, to niezwykła formacja skalna w miejscowości Kamenica na Słowacji. Skały te, zbudowane z wapieni krynoidalnych, są częścią Pienińskiego Pasa Skałowego i znajdują się w Górach Czerchowskich. W przeszłości były miejscem kultu religijnego Słowian, a ich nazwa zmieniona została na Spiaci mních, co oznacza „Śpiący Mnich”. W pobliżu skał znajdują się jaskinie, takie jak Perúnova jaskyňa, Lónova jaskyňa, Tajomná kukla i Nosová skala, które są pomnikami przyrody.

Skały te od dawna budziły zainteresowanie ludzi. Już przed 10 wiekiem naszej ery miały swoją nazwę – Spiaci obor. Były wówczas miejscem kultu religijnego mieszkających tu Słowian. Potem, w związku z przejściem miejscowej ludności na chrześcijaństwo zmieniono ich nazwę na Spiaci mních, co w tłumaczeniu na język polski oznacza Śpiący Mnich. Nieco powyżej zabudowań Kamenicy mieli swój klasztor benedyktyni. Później dla skał tych pojawiły się nowsze nazwy: Spiaci princ (Śpiący książę), Indian (Indianin), Kamenná žena (Skamieniała kobieta), Kamenná baba (Skamieniała baba) i Śpiąca panna (Śpiąca panna). Wszystkie te nazwy nawiązują do wspólnego elementu: wyjątkowej i ogromnej naturalnej struktury podobnej do leżącego ciała. Głowa, szyja i klatka piersiowa mężczyzny są dobrze widoczne z drogi biegnącej poniżej. Na głowie można wyróżnić oko, ucho, nos.

Skały są pomnikiem przyrody. Chronione są ze względów na ich wartości geologiczne, botaniczne, zoologiczne, speleologiczne i prehistoryczne. Znajdują się w nich 4 jaskinie: Perúnova jaskyňa, Lónova jaskyňa, Tajomná kukla i Nosová skala.

Lipany

Lipany („lipy;” węgierski: Héthárs, niemiecki: Siebenlinden, łac. Septemtiliae, wszystkie dosł. „siedem lip”) to miasto w powiecie Sabinov, w regionie Prešov, na północnym wschodzie Słowacji.

Pierwsza pisemna wzmianka o Lipanach pochodzi z 1312 roku. W XVI wieku uzyskało prawa miejskie. Gmina leży na wysokości 387 metrów  i zajmuje powierzchnię 12,85 km2. Przez miasto przepływa rzeka Torysa. Miasto znajduje się 12 km (7,46 mi) od Sabinov, 29 km (18,02 mi) od Prešova i 35 km (21,75 mi) od Stará Ľubovňa. Liczba ludności 6 475 tyś. Okazały rynek w kształcie wrzeciona. Działa tu prężnie nowoczesny aquapark, otwarty i kryty z wodami termalnymi.

Sabinov

Sabinov, znany również jako Sobinov, Kisszeben, niem. Zeben, łac. Cibinium, d. pol. Sabinów, to miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Szarysz (Šariš). Sabinov leży na wysokości 333 m n.p.m. w dolinie górnej Torysy, między Górami Czerchowskimi na północy a Bachureniem na zachodzie, na północnym krańcu Kotliny Koszyckiej. Miasto to ma powierzchnię 23,376 km², a według danych z 31 grudnia 2011 roku, populacja wynosiła 12 715 mieszkańców, z czego 6295 stanowili mężczyźni, a 6420 kobiety. W 2001 roku 90,62% populacji stanowili Słowacy, a 6,40% Romowie. Sabinov jest znany z gotyckiego kościoła św. Jana Chrzciciela oraz z murów obronnych z XV i XVI wieku. Miasto jest połączone koleją z Preszowem, a w jego okolicy kręcono nagrodzony Oscarem film Obchod na korze. Liczba ludności – 12 169 tyś.

Badania archeologiczne potwierdzają istnienie w miejscu dzisiejszego Sabinova słowiańskiej osady już w X wieku. Dokument z 1248[7] wspomina o Sabinovie jako o jednej z posiadłości dominium Wielkiego Szarysza. W połowie XIII wieku w mieście osiedliła się kolonia niemieckich rzemieślników. W II połowie XIII wieku Sabinov otrzymał prawa miejskie. Przywilejem z 28 stycznia 1299 król Andrzej III przeniósł miasto na prawo spiskie, zapewniając mu tym samym liczne przywileje, jak prawo do własnego sądu, wybieralność władz miejskich i miejscowego proboszcza, zwolnienia od ceł, podatków i obowiązków wojskowych oraz swobody łowieckie i rybackie.

Rozkwit miasta rozpoczął się wraz z uzyskaniem statusu wolnego miasta królewskiego w 1405. W 1480 Sabinov został członkiem wschodniosłowackiej hanzy – Pentapolitany. W II połowie XV wieku miasto zostało kilkakrotnie zniszczone w wojnach domowych i polsko-węgierskich, co nie przeszkodziło rozkwitowi miasta w XVI wieku. Rozwojowi miasta nie przeszkodziło również zastawienie go przez króla Władysława Jagiellończyka magnatowi Emerykowi Perenyi’emu na początku XVI wieku – mieszczanie już po kilkunastu latach wykupili zastaw.

Relacja filmowa

Andrzej Gulewicz  MTV 24